Autor: Marta Handzlik
Pracuję w szkole, jestem nauczycielem. Kilka lat temu nabyłam prawo do wcześniejszej emerytury na którą chciałabym przejść od lutego tego roku. Dwa miesiące temu miałam operację i obecnie przebywam na zwolnieniu lekarskim, które potrwa jeszcze miesiąc. Czy mogę przejść na emeryturę w tym terminie, czy mogę przejść bezpośrednio ze zwolnienia, czy muszę wrócić do pracy, aby złożyć wniosek o emeryturę, a może wniosek mogę złożyć będąc na zwolnieniu lekarskim? Przyznam, że chciałabym otrzymać odprawę emerytalną. Jakie mam do niej szanse w mojej obecnej sytuacji?
Odnosząc się do Pani problemu chciałabym zauważyć, że zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.) nauczycielowi spełniającemu warunki uprawniające do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, jeżeli nie uzyskał z tego tytułu odprawy przewidzianej w art. 28, przyznaje się odprawę w wysokości dwumiesięcznego ostatnio pobieranego wynagrodzenia w szkole będącej podstawowym miejscem jego pracy.
Nauczycielowi spełniającemu warunki uprawniające do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, który przepracował w szkole co najmniej 20 lat, przyznaje się odprawę w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia ostatnio pobieranego w szkole będącej podstawowym miejscem jego pracy.
W razie zbiegu prawa do odprawy wymienionej wyżej, przysługuje jedna odprawa – korzystniejsza.
Zgodnie z art. 88 Karty Nauczyciela nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich – dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą – po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy – przejść na emeryturę.
Zgodnie z art. 23 Karty Nauczyciela stosunek pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania ulega rozwiązaniu między innymi na wniosek nauczyciela z końcem roku szkolnego, po uprzednim złożeniu przez nauczyciela trzymiesięcznego wypowiedzenia.
Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania może nastąpić również na mocy porozumienia stron.
Z kolei rozwiązanie umowy o pracę zawartej z nauczycielem na czas nieokreślony następuje z końcem roku szkolnego, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem lub za porozumieniem stron.
Zobacz również: Jak obliczyć odprawę emerytalną ze zmiennych składników?
Jednakże, gdy nauczyciel nabył prawo do emerytury bez względu na wiek na podstawie art. 88 ust. 1 ww. ustawy, Sąd Najwyższy orzekł, iż w takiej sytuacji rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela może nastąpić w każdym uzgodnionym terminie, a nie tylko z końcem roku szkolnego, po uprzednim trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2001 r., II UKN 525/00, OSNAPiUS 2003, nr 12, poz. 298).
Oznacza to, że jeśli spełni Pani wszelkie warunki niezbędne do przejścia na emeryturę – w tym rozwiąże na swój wniosek stosunek pracy, to odprawa będzie się Pani należała bez względu na to, czy tuż przed zakończeniem stosunku pracy przebywała Pani na zwolnieniu lekarskim, czy też nie.
Nie ma też przeciwwskazań, aby złożyła Pani wniosek o emeryturę w czasie zwolnienia lekarskiego. Proszę jednak pamiętać, że rozwiązanie stosunku pracy jest niezbędnym warunkiem otrzymania emerytury.
Zobacz również: Odprawa emerytalna a ponowne zatrudnienie u tego samego pracodawcy
Nauczyciel z długim stażem
Pani Anna uczyła języka polskiego w liceum przez 35 lat. Zdecydowała się przejść na emeryturę po zakończeniu roku szkolnego. Ponieważ przepracowała w szkole ponad 20 lat, otrzymała odprawę w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Środki te pomogły jej w spokojnym rozpoczęciu emerytury i realizacji odkładanych planów podróżniczych. Ten przykład pokazuje, że długi staż pracy w szkole gwarantuje wyższą odprawę.
Nauczyciel z krótszym stażem i chorobą
Pan Jan pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego przez 15 lat. Z powodu problemów zdrowotnych, które uniemożliwiały mu dalszą pracę, zdecydował się na wcześniejszą emeryturę. Mimo krótszego stażu pracy, otrzymał odprawę w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia, ponieważ jego odejście było związane z przejściem na emeryturę z powodu niezdolności do pracy. Ten przykład ilustruje, że nawet krótszy staż pracy uprawnia do odprawy, jeśli przejście na emeryturę jest związane z okolicznościami zdrowotnymi. Podkreśla to również, że zwolnienie lekarskie bezpośrednio poprzedzające przejście na emeryturę nie pozbawia prawa do odprawy.
Nauczyciel przechodzący na emeryturę bez względu na wiek
Pani Maria pracowała w szkolnictwie specjalnym przez 28 lat, spełniając warunki do emerytury bez względu na wiek zgodnie z art. 88 Karty Nauczyciela. Zdecydowała się odejść w trakcie roku szkolnego, za porozumieniem stron z dyrektorem szkoły. Dzięki temu, że jej emerytura wynikała z przepisu o emeryturze bez względu na wiek, nie musiała czekać do końca roku szkolnego. Otrzymała odprawę w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, ponieważ przepracowała w szkolnictwie specjalnym ponad 20 lat. Ten przykład pokazuje, że przepisy dotyczące emerytury bez względu na wiek dają nauczycielom większą elastyczność w kwestii terminu odejścia z pracy i otrzymania odprawy.
Odprawa emerytalna przysługuje nauczycielom odchodzącym na emeryturę, rentę lub świadczenie kompensacyjne, a jej wysokość zależy od stażu pracy w danej szkole (dwa lub trzy miesiące wynagrodzenia). Prawo do odprawy nie jest uzależnione od przebywania na zwolnieniu lekarskim bezpośrednio przed przejściem na emeryturę, a wniosek emerytalny można złożyć będąc na zwolnieniu. Istotne jest rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę, co uprawnia do otrzymania odprawy.
Potrzebujesz porady prawnej w zakresie prawa pracy, emerytalnego lub oświatowego? Oferujemy profesjonalne konsultacje prawne online, dostosowane do Twoich indywidualnych potrzeb. Skontaktuj się z nami, aby uzyskać szybką i rzetelną pomoc prawną bez wychodzenia z domu. Zapewniamy poufność i indywidualne podejście do każdej sprawy.
1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika