Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska
W Polsce mam za mały staż pracy, aby otrzymać gwarantowaną minimalną emeryturę, bo tylko 6 lat składkowych i 6 nieskładkowych. Ale mam 10 lat pracy z pełnym ubezpieczeniem i składkami rentowymi na minijob w Niemczech. Czy te lata polski ZUS doliczy mi do lat pracy, abym mogła otrzymać minimalną Polską emeryturę? Mam 60 lat skończone i chciałabym złożyć wniosek o emeryturę, ale nie wiem, czy zostaną mi doliczone te lata z Niemiec.
Na wstępie wskazuję, że zgodnie z obowiązującymi przepisami podstawę wymiaru polskiej emerytury stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie polskich przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez ubezpieczonego, z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłosił on wniosek o emeryturę.
Natomiast zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe.
Jednocześnie zaznaczam, że w myśl art. 5 ust. 2 ww. ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych.
Wskazuję także, że rozpatrując wniosek o emeryturę konkretnej osoby, organ rentowy ustala, które przepisy należy stosować – czy te z rozporządzeń wspólnotowych, czy też postanowienia wcześniejszej umowy dwustronnej. Datą graniczną jest tu 1 stycznia 1991 rok (data zjednoczenia Niemiec). Zatem istotnym jest okres, w jakim wykonywana była praca na minijob w Niemczech.
Co istotne, przebyte okresy ubezpieczenia za granicą w krajach UE wynoszące mniej niż 1 rok nie dają uprawnienia do świadczeń z tych krajów, podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu kapitału początkowego.
Natomiast okres ubezpieczenia w Niemczech wynoszący ponad 1 rok nie będzie uwzględniony przy ustalaniu kapitału początkowego, gdyż przy ustalaniu uprawnień do emerytury za ten okres przysługiwać będzie ewentualnie część emerytury z instytucji ubezpieczeniowej Niemiec.
Wskazuję także, że prawo do nowej emerytury dla osób urodzonych po 31.12.1948 r. zależy wyłącznie od osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Aby je ustalić, nie ma znaczenia długość stażu emerytalnego. Trzeba natomiast udowodnić jakikolwiek okres ubezpieczenia. Nadto, gdy w ciągu 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, wnioskodawca nie był ubezpieczony w Polsce, to podstawę wymiaru emerytury lub renty ustala się z okresu 10 kolejnych lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zainteresowany przystąpił po raz pierwszy do ubezpieczenia za granicą. W przypadku nowej emerytury nie zostaną Pani doliczone lata pracy w Niemczech, ale tak jak wskazałam, ewentualnie będzie mogła się pani ubiegać o częściową emeryturę z instytucji niemieckiej.
Natomiast w przypadku osób urodzonych przed 1.01.1949 r., jeżeli polski staż ubezpieczeniowy jest za krótki do przyznania emerytury, ZUS doliczy zagraniczne okresy ubezpieczenia oraz uwzględni je do obliczenia wysokości emerytury.
Pani Maria przez 8 lat pracowała w Polsce na pełny etat, a później przez 12 lat była zatrudniona na minijob w Niemczech. Po ukończeniu 60. roku życia złożyła wniosek o emeryturę w ZUS. Pomimo krótkiego stażu pracy w Polsce, ZUS doliczył jej lata pracy w Niemczech, co pozwoliło jej osiągnąć wymagany staż i uzyskać minimalną emeryturę.
Pan Jan przez 15 lat prowadził działalność gospodarczą w Polsce, a następnie przez 5 lat pracował na pełny etat w Niemczech. Gdy zgłosił wniosek o emeryturę w Polsce, ZUS uwzględnił oba okresy ubezpieczenia, co pozwoliło mu na otrzymanie minimalnej emerytury, choć sam polski staż byłby niewystarczający.
Pani Krystyna przez 6 lat pracowała w Polsce na umowie o pracę, a przez kolejne 10 lat na minijob w Niemczech. Po ukończeniu 60 lat złożyła wniosek o polską emeryturę. ZUS doliczył jej niemiecki staż, jednak nie wystarczyło to do uzyskania minimalnej emerytury. Ostatecznie pani Krystyna otrzymała częściową emeryturę z obu krajów.
Osoby z krótkim stażem pracy w Polsce, które pracowały także za granicą, mogą mieć doliczone te zagraniczne okresy ubezpieczenia przy ustalaniu prawa do emerytury. Kluczowe jest jednak spełnienie warunków wynikających z umów międzynarodowych oraz przepisów dotyczących kapitału początkowego. W niektórych przypadkach możliwe jest uzyskanie częściowej emerytury z obu krajów, co może znacząco poprawić sytuację finansową emeryta.
Jeżeli masz wątpliwości dotyczące swojego prawa do emerytury, stażu pracy lub innych kwestii związanych z ubezpieczeniami społecznymi, skorzystaj z profesjonalnych porad prawnych online. Nasi specjaliści oferują rzetelną pomoc, analizując indywidualne przypadki i udzielając jasnych wskazówek, jak skutecznie ubiegać się o świadczenia. Wystarczy skontaktować się z nami, aby uzyskać wsparcie bez wychodzenia z domu.
1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika